3ds Max Arayüz ve Temel Bilgiler – 12

TRANSFORM ARAÇLARI

TAŞIMA, DÖNDÜRME ve ÖLÇEKLENDİRME

3ds Max ile çalışırken en sık kullandığımız araçlar transform araçlarıdır. Transform araçları kısaca çalışma sahnesindeki objelerimizi taşımaya, döndürmeye ve büyütme işlemlerini yapmamızı sağlar. Bu araçlar main toolbar araç çubuğu üzerinde bulunur.

Move (Taşıma Transform Aracı): Objeleri sahne üzerinde taşımaya yarar.

Rotate (Döndürme Transform Aracı) : Sahnede ki objeleri istediğimiz açıda döndürür.

Scale (Ölçeklendirme Transform Aracı) : Sahne ki objeleri büyütür ve küçültür.

Transform araçlarını kullanmanın iki yolu vardır, değer girerek veya mouse kullanarak.

Move Transform Aracı Kullanarak Objeleri Taşıma

Mouse kullanarak move taşıma aracını kullanma :

Move aracını kullanarak objelerimiz istediğimiz gibi konumlandırabiliriz. Bunu mouse veya direk koordinat parametrelerini girerek yapabiliriz. Mouse ile taşıma yapmak istediğimizde Move aracını seçtükden sonra objemizin ortasına move transform gizmosu çıkar bu gizmo bizim istediğimiz eksenlerde kolayca taşıma yapmamızı sağlar. Move transform gizmosu yandaki resimde gördüğünüz gibidir. Her eksene bakan ok çizgileri vardır.

Y yönünde objenizi mouse sol tuşa basarak sürükleyebilirsiniz, X ve Z içinde aynı işlemi yaparak istediğiniz yönde mouse ile objelerinizi taşıyabilirsiniz. XY yönünde taşıma yapmak isterseniz gizmo üzerinde X ve Y oklarının birleştiği yerdeki karenin üzerine geldiğiniz karede sarı ışık yanar ve XY yönünde taşıma yapabilirsiniz. Move transform gizmosu sadece move aracı aktif olduğunda seçili obje üzerinde çıkar. Gizmo üzerindeki okların rengi :

X ekseni : Kırmızı Y ekseni : Yeşil Z ekseni : Mavi

Move değerlerini yazarak objeleri sahne içinde taşıma (Transform Type In) :

Move transformunu mouse ile kullanabileceğiniz gibi taşıma değerlerini yazarak da objelerin yerini değiştirebiliriz. Bu değerlerin timeline zaman çubuğunun altında yer alan transform type in parametre kutucuklarına yazarak veya yanlarındaki yukarı aşağı ok (spinner) ikonunu üzerinde mouse kareket ettirerek parametre değerlerini arttırabilir veya azaltabiliriz.

Move aracı aktif olduğunda seçtiğiniz objenin koordinat sistemindeki yerini gösterir. Burada ki değerler objenin orjine yani grid (ızgaranın) merkezine olan uzaklıklarıdır. Burada görülen değerler “Absolute Mode Transform” değerleridir. Absolute Mode aktifken seçtiğiniz objenin gridin merkezine göre koordinat değerleri verilir.

3ds Max Arayüz ve Temel Bilgiler – 11

DISPLAY PANELİ HIDE AND FREEZE OBJELERİ GİZLEME VE DONDURMA İŞLEMLERİ

Gruplama konusuna giriş yaparken önceden değindiğimiz gibi 3ds Max kullanıcılarına çalışırken daha verimli ve kolay bir çalışma ortamı sunmak için bir çok araç sunuyor. Bunlardan seçim araçları, seçim seti oluşturma ve gruplama gibi özellikleri öğrendik. Bu konuda sahnedeki objeleri gizleme (hide) ve dondurma (freeze) işlemlerini öğreneceğiz. Düşünün sahnenizde binlerce obje var ve siz bu objelerin içinde sadece birisinin üzerinde işlem yapmak istiyorsunuz. İşlem yapmak istediğiniz obje dışındaki tüm objeleri geçici olarak sahnede görünmemelerini sağlamak size büyük bir çalışma kolaylığı sağlayacaktır. Bunu gizleme (hide) özelliği ile yapabiliriz. Dondurma işlemi yaptığımız objelerde sahnede görülebilirler fakat seçilemezler. Dondurulmuş objeler gri rengi alır.

Gizleme ve Dondurma İşlemleri için

Command Panel > Display Panel i kullanabilirsiniz.

Hide By Category : Kategoryie göre gizleme işlemlerini yapabilirsiniz. Tıklandığı kategori içine giren objeler çalışma ekranında gözükmez.

Hide Selected : Tıkladığınızda çalışma ekranın seçili olan objeleri gizler

Hide Unselected : Seçili olmayan objeleri gizler.

Hide by Name : Bu butona tıkladığınızda açılan pencereden isme göre seçeceğiniz objeler sahnede gösterilmez.

Hide by Hit : Bu butona tıkladığınızda buton sarı renk alır ve mouse ile üzerine tıkladığınız objeler gizlenir.

Unhide All : Sahnede gizlediğiniz tüm objeleri tekrar görünmesini sağlar.

Unhide by Name : Gizlediğiniz objelerden görünmesini istediklerinizi listeden seçmenizi sağlar

Freeze Selected : Tıkladığınızda çalışma ekranında seçili olan objeleri dondurur.

Freeze Unselected : Seçili olmayan objeleri dondurur.

Freeze by Name : Bu butona tıkladığınızda buton sarı renk alır ve mouse ile üzerine tıkladığınız objeler dondurulur.

Unfreeze All : Sahnede dondurduğunuz tüm objeleri tekrar seçilebilir olmasını sağlar.

Unfreeze by Name : Dondurduğunuz objelerden eski hale dönmesini istediklerinizi listeden seçmenizi sağlar.

Unfreeze by Hit : Bu butona tıkladığınızda buton sarı renk alır ve mouse ile üzerine tıkladığınız dondurulmuş objeler eski hallerine döner.

Bahsettiğimiz tüm bu araçlar ve özellikler çalışmalarımızı hızlandırmak ve kolaylaştırmak içindir. Gizleme (hide) ve dondurma (freeze) işlemlerini ayrıca üstteki ana menüden Tools > Display Floater penceresini kullanarak da yapabilirsiniz. Bu pencereyi mouse ile ekran üzerinde gezdirebilirsiniz ve display mensünün altında yer alan gizleme ve dondurma komutlarının çoğunu içerir. 3ds Max ile çalışırken gizleme ve dondurma işlemleriniz için sağ tıklama özelliğini, display paneli veya display floater penceresini kullanabilirsiniz. Hepsi sonuçta aynı işlemleri farklı yollardan yapmanın yollardır. Çalışmalarınızda size en kolay ve pratik gelen yolu tercih edebilirsiniz.

3ds Max Arayüz ve Temel Bilgiler – 10

Standart ve Extended Primitives Menüler

Standart bir geometrik objeyi çizmek için tıkladığımızda Command panelimiz üzerinde butona tıkladığımız objeye ait menüler gelir. Bu menüleri inceleyerek devam edelim.

Name and Color (İsim ve Renk)

3ds Max çizdiğimiz her objeye bir isim ve renk atar, daha sonradan bu renk ve isimleri değiştirebiliriz.

Creation Method (Çizim Methodu)

Her standart objenin farklı çizim methodları vardır. Box (kutu) tıkladığınızda farklı, Shepre (kğre) tıkladığınızda farklı çizim methodları gelir. Bu farklı çizim methodlarını işaretleyerek objeleri farklı şekillerde çizebiliriz. Örnek olarak kürede center (merkez) seçerek çizim yaparsanız program kürenin çapını merkezden vererek küreyi çizecektir. Edge (kenar) seçerek çizim yaptığınızda program kürenin çapını kenardan vererek çizimi yapacaktır.

Keyboard Netry (Klavye Girişi – Klavye ile Çizim Yapmak için)

Bu menü ile klavyeden çiziminizi gereçekleştirebilirsiniz. Yapmanız gereken objenin ölçülerinin parametrelerini ve objenizin X,Y,Z koordinat sistemindeki yerini tayin edecek parametreleri kutucuklara yazarak vermek. Daha sonra Create butonuna tıkladığınızda parametrelerini tanımladığınız obje sahneye eklenecektir.

Seçim Araçları ve Teknikleri

3ds Max de seçim araçları zamanla çok gelişmiştir. Mouse tıklayarak bölge belirleyerek veya listeden seçim yaparak objeleri seçebilirsiniz. Aşağıdaki şekilde anna araç çubuğu (maain toolbar) üzerindeki seçim araçlarrıını görebiilirsiniz.

Bir objeyi seçim aracı ile seçtiğimizde objenin etrafında çizgisel bir kutu oluşur. Buna 3ds Max’de “Bounding Box” denir. Seçim yaptıkdan sonra sahnede hangi objelerin seçildiğini bu yolla anlayabilirsiniz.

Grup Yapma (Group Menüsü)

Çalışma ekranı üzerinde sahnemizi geliştirirken 3ds Max programnın bize sunduğu objeleri isimlendirme, seçim araçları, seçim setleri gibi özellikler çalışmamızıkolaylaştırır ve yaptığımız işi sonuca götürme de süreci hızlandırırlar. İyi organize olmuşbir sahne her zaman size zaman kazandıracaktır. Seçim yaparken veya objeleri taşırken veya kaplama yaparken büyük kolaylıklar sağlar. Gruplamada diğer öğrendiğimiz araçlar gibi 3ds Max çalışma ekranında sahnemizi düzenlemede bize büyük kolaylıklar sağlayan özelliklerden biridir.

Open ve Close ile Grup İçindeki Elemanlar Üzerinde Değişiklik

Grubun içindeki elemanların üzerinde değişiklik yapmak için Group menüsünde Open kullanabiliriz. Open tıkladığımızda grubun içindeki elemanlar ayrı ayrı seçilebilir ve üzerinde değişiklik yapabiliriz. Open tıklayarak grubu değişikliklere açtığınızda grubun etrafındaki renk pembe olur. Değiştirme işlemini yaptıkdan sonra Close ile grubu eski haline getirmemiz gerekir.

Attach : Grup içine eleman ekler. Gruba eklemek istediğiniz objeyi seçin ve group menüsünde Attach tıklayarak grubu seçin. BU işlem objeyi seçtiğiniz grubun içine ekleyecektir.

Detach : Grubu open yaptığınızda aktif olur. Grubun içindeki elamanı seçtikden sonra detach tıklarsanız, obje grubun içinden çıkartılır.

Ungroup : Grubu parçalar.

Explode : 3ds Max ile çalışırken yaptığımız grupları da kendi aralarında gruplayabiliriz. İç içe birden fazla grup olduğunda Explode komutu ise bu iç içe grupların hepsini parçalar. Ungroup sadece üstü grubu parçalar.

3ds Max Arayüz ve Temel Bilgiler – 9

Standart ve Extended Geometrik Objeleri çizme ve değiştirme işlemleri

3ds Max programında bir çok yoldan modelleme yapılabilir, bu yöntemler içinde en çok kullanılan yöntemlerden biri, bu bölümde göreceğiniz Standart ve Extended objelerden türetilmiş extended primitives 3 boyutlu hazır geometrileri kullanmaktır. Bu bölümde bu geometrik objelerin çeştlerini, nasıl çizildiğini ve parametrelerini öğreneceksiniz. Bu objeleri ne kadar iyi tanırsanız, ileride öğreneceğiniz modelleme araçlarını bu objeler üzerinde kullanılabilirve bir heykel traş gibi sonuca en kısa zamanda giderek istediğiniz çizimleri yapabilirsiniz.

Bu bahsettiğimiz objeleri

Command panel > Create > Geometry > Standart Primitives ve Extended Primitives altından ekleyebilirsiniz.

  

Standart Primitives (Standart Basit Geometriler) altında kutu, küre, silindir, koni, pramit v.b. gibi objeleri çizbilirsiniz. Extended Primitives altındaki objeler standart objelere benzerler ama parametreleri ile biraz daha karmaşıktırlar. Örnek olarak Kutu (box) yerine chamferbox yani köşeleri yuvarlak kutular çizebiliriz. Şimdi bu objelerin çeşitleri nelerdir ve sahnemize nasıl ekleriz sorularının cevaplarına bakalım.

Objeler Nasıl Çizilir ?

Mouse kullanarak çizim yapma; 3ds Max de çizim yapmanın en çok kullanılan ve en pratik yöntemidir. Çünkü mouse ile yaptığınız hızlı bir çizimi daha sonra çok rahat bir şekilde parametre vererek değiştirebilirsiniz.

Extended Primitives Menüsü ile bir Obje Çizelim

Chamferbox:

1- Command Panel > Create > Geometry > Standart Primitives üzerine tıklayarak açılan menüden Extended Primitives seçelim ve yeni ekrana gelen panel üzerinden Chamfer Box butonuna tıklayalım

  

2- Tıkladığımızda buton mavi renk olacaktır Mouse ikonunu perspektif çalışma ekranına getirin.

3- Mouse sol tuşa basarak sürükleyin, bu sizin tabanın genişliği ve uzunluğunu vermenizi sağlayacak. İstediğiniz taba büyüklüğünü elde ettikden sonra tıklayın.

4- Şimdi ise yüksekliğini verebilirsiniz. Yüksekliğini verdikten sonra bir defa daha tıklayın.

5- Bu seferde kutunuzun köşelerini yuvarlamanızı sağlayacak fillet değerini mouse aşağı yukarı dik haraket ettirerek verin ve tekrar tıklayın. Bu tıklama ile çizimi bitirdiniz. Daha sonra bir sonraki resimde gördüğünüz gibi parameters altndaki Lenght (uzunluk)i Width (Genişilik), Height (Yükseklik) ve Fillet değerlerinin olduğu parametre kutucuklarına klavyeden rakam girebilirsiniz.

Chamferbox objesinin köşelerini yuvarlayan değer Fillet parametresidir. Bazen fillet değerinin köşelerde yaptığı etki yumuşak gözükmez. Bu durumda fillet segments ile köşelerdeki segment çizgilerini arttırarak obje daha yumuşak gösterilebilir.

Grid (Izgara) ve Koordinat Sistemi

Çalışma ekranının ortasında yer alan çizim yaparken referans olarak kabul ettiğimiz belli eşit ölçülerde karelerden oluşan düzlemsel ızgaradır. 3ds Max de sahnenin büyüklüğü uzay büyülüğü olarak kabul edilir. Yani sonsuzdur. Çalışma ekranın da gördüğünüz gibi ızgarayı ortadan bölen iki kalın çizgi sonsuzdan gelerek orjinde birleşir. Origin X,Y,Z koordinat sistemine göre çalışma sahnemizin merkezidir.

Çalışma Ekranından Gridi Kaldırma 

Izgarayı (Grid) çalışma ekranı isminin üzerine sağ tıklayarak sonra açılan menüden “Show Grid” tıklayarak kapatabilirsiniz. Ayrıca kısayol tuşu kullanarak, klavyeden “G” harfine basarakda kaldırabilirsiniz. Tekrar “G” harfine basarak da geri getirebilirsiniz.

X,Y,Z koordinat sistemine göre çalışma ekranında eksenlerin yönünü anlamak için çalışma ekranının sol alt köşesinde yer alan kırmızı(X), yeşil(Y), mavi(Z) tripod grafiğini referans alabilirsiniz. Tripod size X,Y ve Z eksenlerin ne tarafa olduğunu gösterecektir. Bu yönler koordinat sisteminde  (+) X, Y, Z yi gösterir. Tripod işaretinin tam tersi olan yönler (-) eksi eksenlerdir.Sahneyi döndürdüğünüzde bu eksenleri gösteren grafikde döner. Dolayısıyla yönünüzü hiç kaybetmezssiniz.

Grid ayarlarını main toolbar üstündeki ama menülerden (main menü) Customize > Grid and Snap Settings girerek değiştirebilirsiniz.

Grid Spacing, ızgarayı oluşturan karelerin bir kenar zunluğudur.

Major Lines every Nth Grid Line, yaptığınız değişiklik 2 boyutlu çalışma ekranlarında kare sayısını artırır.

Perspective View Grid Extents, parametreside perspektif ekranında ki kare sayısını arttırır.

Her çalışma ekranın kendine ait bir grid i vardır. Çizimleri yaptığımızda objelerimizin çizim merkezi gridin üzerine gelir. Mouse ikonunu çalışma ekranı üzerinde nereye götürürseniz götürün yapacağınız çizim ızgaranın üzerinde olacaktır. Farklı görünüşler üzerinde yapacağınız çizimlerde o görünüşlere ait ızgaraların üzerinde olacağı için çizeceğiniz objelerde ona göre sahnede yerleşecektir.

3ds Max Arayüz ve Temel Bilgiler – 8

  • Standart ve Extended Geometrik Objeleri Çizme
  • Objeleri çizdikten sonra parametreleri değiştirme
  • Grid (Izgara) ve koordinat sistemi
  • Autogrid özelliği kullanarak çizim
  • Diğer standart ve Extended obje çeşitleri

Standart ve Extended Geometrik Objeleri Çizme ve Değiştirme İşlemleri

3ds Max programında bir çok yoldan modelleme yapılabilir, bu yöntemler içinde en çok kullanılan yöntemlerden biri, bu bölümde göreceğiniz Standart ve Extended objelerden türetilmiş extended primitives 3 boyutlu  hazır geometrileri kullanmaktır. Bu bölümde bu geometrik objelerin çeşitlerini nasıl çizildiğini ve parametrelerini öğreneceksiniz. Bu objeleri ne kadar iyi tanırsanız ileride öğreneceğiniz modelleme araçlarını bu objeler üzerinde kullanabilir ve bir heykeltraş gibi sonuca en kısa zamanda giderek istediğiniz çizimleri yapabilirsiniz.

Bu bahsettiğimiz  objeleri;

Command Panel > Create > Geometry > Standart Primitives ve Extended Primitives altından ekleyebilirsiniz.

         

Standart Primitives (Standart Basit Geometriler) altında kutu, küre,silindir, koni, pramit v.b. gibi objeleri çizebiliriz. Extended Primitives altındaki objeler standart objelere benzerler ama parametreleri ile biraz daha karmaşıktırlar. Örnek olarak kutu (box) yerine chamferbox yani köşeleri yuvarlak kutular çizebilriz. Şimdi bu objelerin çeşitleri nelerdir ? Sahnemize nasıl ekleyebiliriz ? sorularının cevaplarına bakalım.

Objeler Nasıl Çizilir ?

Mouse kullanarak çizim yapma  : 3ds Max’de çizim yapmanın en çok kullanılan ve en pratik yöntemdir. Çünkü mouse ile yaptığınız bir çizim daha sonra çok rahat bir şekilde parametre vererek değiştirebilirsiniz.

Box(Kutu) Objesi Çizelim :

  1. Command Panel > Create > Geometry > Standart Primitives panelinde box butonuna tıklayalım. Tıkladığımızda buton sarı renk alacaktır. Mouse ikonunu perspektif çalışma ekranına getirin.
  2. Mouse sol tuşa basarak sürükleyin. Bu sizin tabanın genişliği ve uzunluğunu vermenizi sağlayacak. İstediğiniz taban büyüklüğünü elde ettikden sonra tıklayın.
  3. Şimdi ise yüksekliği verebilirsiniz. Yüksekliğini verdikten sonra bir defa daha tıklayın. Bu tıklama ile çizimi bitiriniz. Yandaki menülerden parameters altındaki Lenght (Uzunluk) Width (Genişlik), Height (Yükseklik)değerlerinin olduğu parametre kutucuklarına girerek kendiniz klavyeden rakam girebilirsiniz. Spinner dediğimiz aşağı yukarı okların üzerinde mouse sol tuşu tıklayarak parametreleri değiştirerek sonucu sahnede interaktif bir şekilde gözlemleyebilirsiniz.

Çizim yapmak için box butonuna tıkladığınızda yapacağınız çizimin ölçülerini ve bazı özelliklerini tamamlayabileceğiniz menüler gelir. Yaptığınız çizimin sonundaki en son tıklamayı yaptığınızda çizim bitirmiş olursunuz, bu sırada yen bir tıklama yapmassanız yandaki parametre menüsünden objenin ölçü değerlerini değiştirebilirsiniz. Yeni bir tıklama yaptığınızda yeni objeye ait parametreler gelecektir. Bir önceki çizdiğiniz objenin parametreleri Modify menüsüne aktarılacaktır.

Çizim aracı açıkken mouse sağ tıklama

Çizim aracı tıkladığınızda sarı yanar. Sarı ışık yandığı sürece program çizim yapmanızı bekler. Diğer objeleri seçemessiniz. Diğer objeleri seçmek veya başka bir araca geçmek için mouse sağ tıklayarak çizim aracından çıkabilirsiniz.

Shepre (Küre) Objesi Çizelim :

  1. Command Panel > Create > Geometry > Standart Primitives panelinde Shepre butonuna tıklayalım. Tıkladığımızda buton sarı renk alacaktır Mouse ıkonunu perspektif çalışma ekranına getirin.
  2. Daha sonra mouse sol tuşa basarak sürükleyin. Bu hareketle kürenin yarı çapını (Radius) tanımlayabilirsiniz.Tıklayarak çizimi bitirin. Tekrar tıklamadan yandaki command panel altında gelen küreye ait menülerden parameters altındaki değerleri değiştirebilirsiniz.

Segments : Objenin yüzeyini parçalara bölen değerlerdir. Özellikle Modelleme konularında daha iyi anlayacağımız bu değerler çok önemlidir. Segment sayıları objenin yüzeyini parçalara bölerek geometrik detayını artırır ve objelerin daha yumuşak görünmesini sağlayabilir.

Hemisphere : Bu değer kullanarak yarım küre yapabilirsiniz.

Slice : Objeleri dilimler, slice ile objeleri değiştirebilmek için slice on kutucuğunu işaretlemeniz gerekir.

Base Pivot : Kürenin merkezini tabanına alır.

Yukarıda kürede gördüğünüz gibi 3ds Max içinde olan standart 3 boyutlu  basit geometrileri çizdikden sonra parametreleri ile oynayarak farklı şekiller elde edebilyoruz. İleride öğreneceğimiz modelleme araçlarını bu ürettiğimiz geometriler üzerinde kullanabiliriz.